logo 1
Contactgroep Auto- en Motorrijwiel Historie

D.A.G.O. Wildervank / Veendam

Autobedrijven pakten vroeger alles aan. D.A.G.O. is zo'n bedrijf: verkoop, onderhoud, verhuur, brandstofhandel, taxi, ziekenvervoer en een agentschap van vele merken.
D.A.G.O. staat voor Duintjer Automobiel Garage Onderneming, maar in de praktijk is het niet de familie Duintjer, maar Albertus Baas om wie het draait.

Staatscourant no. 166 van 1911 bevat de statuten der naamloze vennootschap D.A.G.O., automobielhandel en garageonderneming, te Wildervank. Het doel is de aan en verkoop, huur en verhuur, alsmede het repareren van automobielen, motoren en onderdelen en de verdere exploitatie eener garage. De vennootschap met een kapitaal van 100.000 gulden (verdeeld in aandelen van 1.000 gulden) wordt bestuurd door directeur H. Duintjer (zonder beroep te Wildervank) onder toezicht van de commissarissen M.M. Duintjer Ezn., koopman, S. Duintjer, ingenieur en koopman, en J. Duintjer Mzn., agent.

Veendam een onderneming rijker
De familie Duintjer was eind negentiende en begin twintigste eeuw een voorname handels- en industriële familie in Veendam en Wildervank en had in 1906 kenteken/nummerbewijzen A23 en A46 op hun naam staan. "Met de oprichting van deze vennootschap is onze plaats een up to date onderneming rijker geworden," schrijft de Nieuwe Veendammer Courant op 19 juli 1911. "Er staan in de garage aan het Westerdiep nabij de Lutherse kerk twee prachtige auto's voor verhuren gereed, zoodat men nu ook hier in de gelegenheid is uitstapjes in dit modern vervoermiddel te maken, zonder er zelf een auto op na te houden. Men behoeft slechts even te telephoneeren en na een oogenblik heeft men een wagen voor."

Enschedese filiaal
DAGO is importeur van Imperia auto's en Sarolea motorfietsen. In juni 1912 wordt er ook een filiaal van D.A.G.O. (ik schrijf in het vervolg DAGO) opgericht aan de Hengelosestraat in Enschede, maar eigenlijk is Enschede de hoofdvestiging en is Wildervank het filiaal. Ariejan Bos schrijft in 1997 in het CONAM Bulletin (nr. 3, pagina 19 en verder) over de Enschedese DAGO: "In 1915, na ziekte en overlijden van de filiaalhouder de heer Duintjer, werd het Enschedese filiaal overgenomen door H.J. (Herman) en F. (Frans) Roeloffzen, die het bedrijf omdoopten in N.V. Twentsche Rijwiel- Auto- en Motorhandel (T.R.A.M.)." Tot zover Enschede.

Nieuw pand voor Spyker-agent
In 1915 lijkt DAGO een nieuw begin te maken, niet meer in Wildervank, maar in Veendam. DAGO laat daar een nieuwe woning en garage bouwen op de hoek van de Stationsstraat en Parallelweg door het beroemde Zeister architectenbureau van de broers Jan & Theo Stuivinga. Ze bouwen veel in Veendam, maar vooral in de provincie Utrecht, waar nog steeds veel mooie en voorname gebouwen van deze broers staan. Ook in 1915, maar mogelijk eerder, wordt Albertus Baas directeur van DAGO, hij betrekt de woning bij de zaak, en DAGO wordt agent van Spyker. Niet de eerste, want voor zover ik weet is de eerste Spyker in Groningen al in 1904 door Gremi (de latere Glas- en Lada-importeur) verkocht via Verwey & Lugard. In de Nieuwe Veendammer Courant van 5 augustus 1915 staat dat DAGO de vertegenwoordiger is van Spijker Automobielen voor de provincie Groningen en Noordoostelijk Drenthe; een vreemde constructie om de leegste provincie van het land op te delen. In advertenties (zoals in de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 11 oktober 1919) adverteert DAGO dat het de vertegenwoordiging heeft voor de provincies Groningen en Drenthe.

Veendam heeft een taxibedrijf
Spyker is de kers op de taart, maar van Spyker alleen kan DAGO niet leven. In 1920 en 1921 laat DAGO in advertenties weten agent te zijn van Spijker, Spijker Mathis, Minerva, Austro Daimler, Nash Six, Maxwell en van de motorfietsen van Indian en Douglas (advertentie 19 december 1921, Provinciale Drentsche en Asser Courant). In 1926 adverteert het bedrijf met New Imperial Motors, Mobil Oil en een Citroën agentschap. In 1928 heeft DAGO een zespersoons Benz Landaulet voor de verhuur, in 1929 is DAGO een officiële Ford-service dealer en in 1941 adverteert DAGO met Puch. Op 15 augustus 1933 schrijft het Nieuwsblad van het Noorden dat DAGO een taxibedrijf heeft ingesteld. "Het ligt in de bedoeling van den heer Baas, directeur van de Dago, diverse auto's te laten rijden van Beneden Veendam tot Bareveld. Ook wordt de naaste omgeving van Veendam en Wildervank bestreken."

De Noord Ooster 13 juli 1929De Noord Ooster 13 juli 1929

Wie is Albertus Baas?
Albertus Baas wordt geboren in 1879 en wordt net als zijn vader smid. Hij heeft in 1908 een N.A.C.-benzinedepot in Wildervank. Op 7 april 1938 wordt Baas - sinds 1915 directeur van DAGO - ook eigenaar. Het staat in De Noord Ooster: "Naar wij vernemen is de N.V. Auto Mij. 'Dago' overgegaan in handen van den heer A. Baas, thans directeur dezer vennootschap." Daarna afficheert DAGO zich in 1939 ook als groothandel in benzine en petroleum, want het bedrijf zoekt flinke petroleumventers in Winschoten, Blijham, Vlagtwedde, Onstwedde, Bourtange en Bellingwolde. Datzelfde jaar, op 5 september 1939, overlijdt Albertus Baas. Hij is 59 geworden.

Het einde
Zoon Hendrik Jan Baas neemt DAGO over. Hij trouwt op 11 mei 1942 met Hillechina Margaretha Kuipers. Ze wonen boven de zaak, maar een jaar later (op 2 juli 1943) overlijdt ook Hendrik Jan Baas. Hij wordt slechts 37 jaar en feitelijk is dat het einde van DAGO. Volgens De Noord Ooster wordt DAGO vanaf december 1944 tijdelijk overgeplaatst naar Jonker's Expeditiebedrijven, Molenstraat 61 in Veendam. Weduwe Hillechina Margaretha Baas-Kuipers, 27 jaar bij het overlijden van Hendrik Jan, heeft geen kinderen en laat in 1947 het bedrijf liquideren.

1

2

6
Er staat nog steeds DAGO op
De ronde garagedeuren zijn vierkant geworden, één schoorsteen is verdwenen, net als de raamluiken op de bovenverdieping, maar verder is dit pand sinds 1915 grotendeels hetzelfde gebleven. Geweldig! Zelfs de takel voor de bovenverdieping en de Jugendstil DAGO-letters zijn nog aanwezig. Ik ben in augustus 1993 binnen geweest, waar toen de heer en mevrouw Bos woonden en werkten, want Bos tectyleerde in dit pand de auto's voor diverse autobedrijven in de regio. Bos was op dat moment herstellende van een hernia en lag te bed, maar ik mocht de benedenverdieping bekijken en zag de kinderkopjes nog in de werkplaatsvloer liggen. In de zomer van 2004 heb ik bijgaande foto gemaakt; het pand staat er vandaag nog precies zo bij.

3Zo staat DAGO (rechtsboven) als agent voor Spyker afgebeeld in de folder van Spyker model C1.

4De adressering van deze brief van 6 mei 1915 is gericht aan DAGO. Het is een standaard aankondiging dat Henry Wijnmalen de nieuwe directeur van 'de Industrieele Maatschappij Trompenburg' is.

4a

5aDAGO in werking. Het pand is bedekt met een klimop. De foto is in 1931 gemaakt door burgemeester F.J. de Zee vanuit zijn eigen huis. De foto komt van 'Oud Veendam'/ Groninger Archieven. Prachtig tijdsbeeld.

7Deze advertentie staat in de Nieuwe Veendammer Courant van 23 mei 1914, maar lijkt vooral op Enschede te zijn gericht. Rechtsboven nog een DAGO-Wildervank advertentie.

8 De Noord Ooster 2 mei 1935
DAGO kocht in 1935 een ziekenauto, maar CONAM's ziekenautospecialist Hans Waldeck weet dat Garage Wijsbeek in Veendam in 1933 ook al een ziekenauto had.
Bovendien had Garage Wijsbeek een contract met Het Groene Kruis en bood het tot ver na de oorlog 'liggend ziekenvervoer' aan. In 1939 bood DAGO de ziekenauto te koop aan.

Tekst John Mulder

Hulleman, Gouda

Voor Automobielbedrijf J. Hulleman N.V. was 1971 een belangrijk jaar vanwege het 100-jarig bestaan.
De geschiedenis van het bedrijf is in een boekwerkje vastgelegd. Klik hier voor de PDF hiervan.

Pieter Hulleman, in 1842 te Edam als zoon van een brood- en scheepsbeschuitbakker geboren, begint een zaak in Gouda. Pieter had het vak van zadelmaker, rijtuigbekleder en stoffeerder geleerd. In de loop van de jaren ziet hij kans een aardige zaak op te bouwen. In 1895 wordt Pieter Hulleman getroffen door een ernstige ziekte. Zijn zoon, de heer J. L. Hulleman wordt van de HBS afgehaald en moet tijdens de ziekte van zijn vader de zaken waarnemen. Gelukkig herstelt Pieter Hulleman binnen niet al te lange termijn.

Het bedrijf Hulleman schakelde in april 1910 over op de verkoop en reparatie van rijwielen. De zaak bloeide op. Jammer was het, dat de in 1914 afgekondigde mobilisatie roet in het eten gooide. Een direct gevolg ervan is, dat Hulleman jr. in dienst moest. Zijn standplaats wordt Utrecht. Met behulp van een zuster en een broer en een goede monteur die niet in dienst hoefde wordt de zaak draaiende gehouden. Omstreeks 1920 verkoopt Hulleman de eerste T-Ford. Het duurt nog tot 1924 voordat de Fordfabriek Hulleman verzoekt Official Ford Dealer voor Gouda e.o. te worden. Inmiddels is een garage van 400 m2 aan de Spieringstraat in gebruik genomen.

de zaak aan de SpieringstraatDe zaak aan de Spieringstraat

Luijbregts, Valkenswaard

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan (1917-2017) heeft Luijbregts uit Valkenswaard dit boek uitgegeven.

luijbregts 1

Kees Luijbregts begon in 1917 zijn eigen bedrijf: de Eerste Valkenswaardse Autogarage. Twee jaar later al kocht hij het pand naast sigarenfabriek Jasneva aan de Eindhovenseweg.
Er werden ook motoren en fietsen verhandeld en gerepareerd. Luijbregts was een van de eerste verkopers voor het in 1902 opgerichte merk “Gazelle". Hoewel er geen fietsen meer verkocht worden, hebben ze lange tijd deel uitgemaakt van de Luijbregts geschiedenis.
De prachtige collectie klassieke fietsen die de op een na jongste zoon van Kees en Trien, wijlen “ome Toon", opgebouwd heeft en nog steeds te bewonderen is in het museum van fietsenfabrikant Batavus, is daarvan een waardevolle getuigenis.

Campfens, Middelharnis

Door Bas de Voogd, eerder gepubliceerd in CONAM Bulletin, nr. 2, zomer 2019

Goeree‐Overflakkee op gemotoriseerde wielen

Een onderzoek naar en een beschrijving van het vroege gemotoriseerde verkeer op Goeree‐ Overflakkee. Wie waren de eersten die het aandurfden met de nieuwste techniek en vaak sneller dan te paard te reizen? Wie verkocht die nieuwigheden, wie repareerde die ‘machines’ en waar was brandstof te koop?

Onder in de provincie Zuid‐Holland, vaak verward als deel van Zeeland, bevindt zich het eiland Goeree‐Overflakkee. Tot de opening van de eerste oeververbinding, de Haringvlietbrug, op 20 juli 1964, was het eiland alleen per veerboot of beurtschipper bereikbaar.

Garage Campfens
Na dat Hubertus Joseph (Bert) Campfens, geboren 7 juli 1888, in de zomer van 1924 vergunning kreeg om een werkplaats met woonhuis en winkel, ontworpen door de gemeentearchitect G. van Varik, te bouwen aan de Christaan de Vrieslaan in Middelharnis, stak Gedeputeerde Staten van Zuid‐Holland daar bijna nog een stokje voor. De Inspecteur Besmettelijke Ziekten wees op het aanwezige kerkhof. Binnen een afstand van 50 meter van het kerkhof mocht niet worden gegraven!
Gelukkig kon de bouw toch doorgaan, omdat binnen die 50 meter grens niet direct plannen waren. Destijds een mooie locatie, middenin wat toen een nieuwbouwwijk was.Het was daarmee het tweede als garage opgerichte gebouw op het eiland. Andere sleutelaars waren nog smid of werkten vanuit een oude, vaak houten, boerenschuur. 
Kort na ingebruikname van de nieuwe opstallen werd er een Autoline benzinepomp, voorzien van een duizend liter tank, geplaatst. In het begin bepaalden de handel in en reparatie van fietsen, motorfietsen en auto’s, zoals bij de meeste plattelandsgarages, het dagelijks leven. Verkoop van nieuwe fietsen was in die jaren geen probleem. Aansluiting op het telefoonnet volgde in januari. Het Indian motorfietsagentschap werd in april 1925 binnengehaald.

Fisette & Zn, Maastricht

Garagebedrijf N. Fisette & Zn, Maastricht

Nicolas Fisette (1888-1952) startte met een vrachtwagenbedrijfje, vervolgens verkocht hij ook personenwagens, en dreef hij in de jaren twintig een kleine busonderneming (met bussen van Renault). Vlak na de Eerste Wereldoorlog liet hij aan de Scharnerweg 165 te Maastricht een groot garagepand neerzetten.

fisette vrachtauto 1917Tijdens een overstroming van de Maas in 1917 werd een vrachtauto (nog met kettingaandrijving) van Fisette ingezet (collectie: Jac Maurer)

Ter Heegde, Enschede

Ter Heegde en Vauxhall in Enschede

door Reyer Gerritsen (lid van de Vauxhall Owners Club Holland)

In het begin van de vorige eeuw, om precies te zijn in 1908, begint Bernhard ter Heegde sr. in Enschede met een handel in haarden, kachels, rijwielen en naaimachines. Kort daarna wordt hij de eerste importeur van Miele wasmachines, wringers en stofzuigers en ook melkmachines.
In 1938 bouwen Bernhard Ter Heegde en zijn zwager W. Damhuis een nieuw pand aan de Hogelandsingel in Enschede. Het pand voorziet in een garage met daarboven twee woonhuizen.
Het bedrijf wordt de “Singel Garage” genoemd en er worden o.a. Oldsmobiles verkocht. De connectie met General Motors in de Verenigde Staten van Amerika is gelegd!
Ook worden er andere merken auto’s en vrachtwagens verkocht. Het dealerschap van Skoda en GMC-vrachtwagens is dan inmiddels ook een feit. Vauxhall en Bedford staan ook op de verkooplijst van het bedrijf. In de jaren 1950 wordt er uit Denemarken een Vauxhall geïmporteerd.
Het betreft een Vauxhall 20/60 R-type Richmond uit 1929. De auto wordt gerestaureerd en zal binnen de firma blijven tot het einde in 1980. Liefdevol wordt de auto “opa” genoemd.

Fongers, Groningen

Garage Fongers Hereweg 114 (later 122) Groningen

door John Mulder

Over de fietsfabriek van Fongers is veel geschreven. Aan het eind van de negentiende eeuw hebben de Fongers-fietsen al een voortreffelijke reputatie en die reputatie groeit verder door de vele beroemde klanten. Koningin Wilhelmina, Juliana en Beatrix rijden Fongers en Edsel Ford koopt in 1929 bij zijn bezoek aan Groningen vier Fongers-fietsen. Veel minder bekend is dat Fongers zo rond 1910 ook kansen op de automarkt ziet. Bij de fietsfabriek werken op dat moment al een paar honderd mensen.

img840 Fongers 19160111 RdS
Garage Fongers
Schuin tegenover de fietsfabriek aan de Hereweg in Groningen gaat zo rond 1912/1913 Garage Fongers van start. De eerste plannen voor een garagebedrijf dateren al uit 1910 en de keuze voor de architect - Johan Melchior van der Meij, die later beroemd zou worden als pionier van de Amsterdamse school - is blijkbaar al snel gemaakt. Van der Meij wint in 1911 bij Austin in Londen informatie in over de gebruikte materialen voor een tegelvloer. In juni 1911 neemt Van der Meij zelf ook polshoogte in Engeland. In september 1911 maakt hij enkele schetsen voor Fongers en in augustus 1912 volgen de uitgewerkte plannen. Van der Meij ontwerpt niet alleen het gebouw, maar ook de glas-in-loodramen, het meubilair, de lampen, de beplanting, een klok, het hekwerk en diverse opschriften.

Smelt, Amsterdam

De onderstaande tekst is gemaakt door Frans Smelt.
Hij schreef het boek "De Zaak" over het familiebedrijf Smelt dat zijn oorsprong had in Nederlands-Indië.

Dit boek kan bij Frans Smelt besteld worden, zijn email is Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

cover

Ames, Dordrecht

Ames in Dordrecht beschrijft zijn historie op deze website.

De oorsprong komt voort uit Gebr. Ames dat in 1905 werd opgericht. Ames en Auto, dat verband bestaat al sinds het begin van de vorige eeuw. In 1905 werd door de grondleggers van het bedrijf een smederij overgenomen in Leerdam en groeide uit tot rijwiel- en motorhandel. In de jaren 20 volgde de autohandel en in 1947 kreeg Ames het Volkswagen agentschap.

Van Tiddo Bresters kregen we de onderstaande foto's uit zijn collectie.

19 02 07 artikel uit Ames krant

55 Dordrecht Ames garage aan de BrouwersdijkAmes garage aan de Brouwersdijk in Dordrecht

64 Zwijndrecht Ames garageAmes Zwijndrecht aan de Langeweg

75 Papendrecht Ames vestigingAmes Papendrecht



Baan Twente, Zuna (Rijssen)

Baan Twente heeft haar naam de danken aan de oprichter Jan Baan die in 1966 met zijn "handel in automobielen" de basis heeft gelegd voor dit familiebedrijf. De roots van Baan Twente liggen in Zuna (Rijssen). Aan de Provincialeweg Zuna 2 waar ooit Autobedrijf B.J Baan is opgericht staat inmiddels een complete dealerorganisatie waar dagelijks meer dan 25 personeelsleden voor u klaar staan.

Tijdslijn

1966 Oprichting en vestiging Baan Twente in Zuna (Rijssen)
1981 Officieel Mercedes-Benz dealerschap
1991 Overname Beimer
1993 Overname Runa
1999 Opening nieuwe locatie Hengelo
2004 Bouw smartcenter
2009 Uitbreiding werkplaats bedrijfswagens Hengelo
2009 Opening schadeherstel Hengelo
2010 Fuso dealerschap
2011 Verbouwing Oldenzaal
2012 Opening volledig verbouwde vestiging in Rijssen
2012 Opening bedrijfswagen showroom Hengelo
2014 Joint-venture met Noordegraaf - Ford
2015 Oprichting Baan Schade Service (schadeherstel voor Ford en Citroën)
2017 Overname Ford bedrijven Noordegraaf en Fischer
2018 Start Mobility++
2019 Vernieuwde vestiging in Rijssen voor Mercedes-Benz en Ford

DSC08474
Professionaliteit, toegankelijkheid en passie voor mobiliteit behoren vanaf 1966 al tot de kern van de dagelijkse bedrijfsvoering. Deze kernwaarden hebben er voor gezorgd dat Autobedrijf B.J Baan 15 jaar na de oprichting officieel Mercedes-Benz dealer is geworden. In 1991 zijn Beimer (Mercedes-Benz personenwagens) en Runa (Mercedes-Benz bedrijfswagens) overgenomen. Gedurfde en innovatieve stappen die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het feit dat Baan Twente inmiddels dé Mercedes-Benz dealer in de regio Twente is. De moderne hoofdvestiging werd in 1999 geopend in Hengelo en met een servicevestiging voor bedrijfswagens in Oldenzaal opereert Baan Twente, na de overname van de Ford dealerbedrijven, momenteel vanuit 7 locaties met meer dan 200 personeelsleden.

Auto Palace, Den Haag

In 1911 De revue der sporten jrg 4, 1911, no 43 stond dit prachtige stuk over het in 1907 opgerichte bedrijf Auto Palace en een machtige Mercedes.

1911 revue der sporten jrg 4 1911 no 43 08 03 1911 a

Van den Berg, Zutphen

Van rijtuig naar Renault
door Henk Beijers

Met behulp van de bouwvergunning uit het archief kun je vaak veel te weten komen over de geschiedenis van een gebouw. Zo kon je bijna 100 jaar lang bij Laarstraat 28-30 in Zutphen terecht voor een vervoersmiddel. In de 19de eeuw hebben de meeste huizen in de Laarstraat al een respectabele leeftijd. Dit geldt ook voor Laarstraat 28 en 30, waarin van 1895 tot 1910 de Koninklijke Hofrijtuigfabriek van de firma G. Ten Cate & Zoon gevestigd is.
Vanaf mei 1910 dat jaar gaat het bedrijf verder als de N.V. Zutphense Rijtuig- en Automobielenfabriek van H.C. Köhler. Na acht jaar wordt de rijtuigbouw vaarwelgezegd en richt het bedrijf zich op het leveren van carrosserieën in luxe- of eenvoudige uitvoering van het automerk Benz en worden er reparaties voor alle automerken uitgevoerd. Er breken andere tijden aan!

Ten Have, Silvolde

In het jaar 1896 vestigde de uit Doetinchem afkomstige G.H. ten Have zich als zelfstandig blik- en koperslager aan de Markt 2 in Silvolde.
Vanaf 1910 legde het familiebedrijf Ten Have zich toe op de reparatie en verkoop van fietsen.
Vanaf het begin van de jaren 20 legde Ten Have zich toe op de verkoop, reparatie en verhuur van auto’s.
Kort na de Tweede Wereldoorlog werd Ten Have service dealer van het uit de Verenigde Staten afkomstige merk De Soto.
Door de sterk toenemende mobiliteit in ons land beidde het succesvolle bedrijf zich steeds verder uit.
Het pand aan Markt 2 was eind jaren vijftig veel te klein geworden voor de vele reparaties, die wegens ruimtegebrek in de garage vaak op straat uitgevoerd werden.
Er werd een nieuwbouwlocatie aan de Terborgseweg 10A gevonden.
Op 16 februari 1962 werd door de gemeente Wisch (Silvolde vormde samen met Terborg en Sinderen de gemeente Wisch) vergunning afgegeven voor het oprichten van een bedieningskiosk van het oliemerk Caltex.
In augustus 1962 werd een bouwvergunning verleend voor een garage met woning. De feestelijke opening vond plaats door de heer H. ten Have op 13 december 1963.
Samen met het nieuwe pand werd het dealerschap van DAF personenwagens verworven.
Vanaf 1967 werd het dealerschap van DAF verruild voor dat van Morris en MG.

Haanappel, Doesburg

Deze tekst is geschreven door Henk Beijers.  Hij is op zoek naar nog meer dealer garages voor het merk MG t/m 1980.
1. Wie heeft er een lijst voor mij van MG-dealers?
2. Zijn er nog foto’s bekend van oude MG-garages?
3. Wie kan mij in contact brengen met oude garagehouders van het merk MG?
Alvast hartelijk dank!!!!

De auteur dankt mevrouw Loes Ruikes-Haanappel hartelijk voor het beschikbaar stellen van de afbeeldingen 4 t/m 7, 10,11 en 14.

1. De eerste jaren.
Garage Haanappel begon in 1929 in een schuur aan de Kloosterstraat, later verhuisde het bedrijf naar een pand aan de Kosterstraat.
In 1934 verhuisde het acht kinderen tellende gezin naar het pand aan de Koepoortstraat 38. Alle kinderen hielpen spelenderwijs mee in het bedrijf van hun vader.
Rond 1955 verkreeg het bedrijf het dealerschap van het, onder het Borgward concern vallende, automerk Lloyd.
De zaken gingen prima, want op 3 februari 1956 kreeg de garage van N.W. Haanappel vergunning voor het met 6,8 meter naar achteren toe uitbreiden van het garagebedrijf.

Afbeelding 1 9Briefhoofd van garage Haanappel, 1955

van der Valk en Co., Den Haag

In het begin van de jaren dertig kwam de heer F.J.J. van der Valk terug in ons land na een aantal succesvolle jaren in de Oost (Nederlands Oost-Indië).
Hij startte aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag een garagebedrijf, zoals dat destijds heette. Op advies van een aantal zakenrelaties reed hij in 1932 richting Antwerpen (eerst via de pont bij Dordrecht, daarna met de Moerdijk-pont!)
Het was namelijk in de wandeling bekend geworden, dat General Motors Continental een officiële Opel-dealer in Den Haag zocht. Zijn trip heeft destijds grote vruchten afgeworpen. Hij kwam thuis met een dealercontract, waarin onder andere de verplichting stond, dat hij steeds vier viercilinder modellen, twee zescilinder modellen en één vrachtwagenchassis in voorraad moest hebben. Als showroom betrok de heer Van der Valk het pand aan het Scheveningse Veer, hoek Zeestraat.

Het garagebedrijf van Van der Valk aan de BezuidenhoutsewegHet garagebedrijf van Van der Valk aan de Bezuidenhoutseweg

Butzelaar, Apeldoorn

In augustus 1923 begint van G. van Butzelaar (de naam wordt ook regelmatig gespeld met een s als Butselaar) als stalhouder met het verhuren van vrachtwagens van het merk Ford.
Vanaf september 1926 begint het bedrijf ook met de verkoop van benzine middels een elektrisch aangedreven benzinepomp.
In oktober 1935 verplaatst Van Butzelaar zijn verhuurbedrijf van luxe automobielen van Brinklaan 104 naar de garage aan het Stationsplein 3.

Waldner, Apeldoorn

In november 1923 opent garage Waldner haar deuren als handel in rijwielen en motoren. De meeste ruimte in het pand is gereserveerd voor de herstelplaats voor auto’s. Op 4 maart 1924 vraagt The Continental Petroleum Company (Texaco) bij de gemeente Apeldoorn vergunning aan voor het oprichten van een ondergrondse benzinebewaarplaats. Bij de aanvraag wordt vermeld dat de heer H.A. Waldner deze pomp dringend nodig heeft voor de goede uitoefening van zijn bedrijf. In 1927, 1929 en 1931 wordt de opslagplaats verder uitgebreid.

Kimman, Haarlem

Kimman werd in Haarlem opgericht door de gebroeders Hendrik Nicolaas Kimman (1856-1925) en Franciscus Johannes (Frans) Kimman (1857-1914) in 1884.
Zij begonnen met het bouwen van exclusieve koetsen.

Op de website Hippo Mobiel Erfgoed staat een uitgebreide beschrijving van rijtuigfabrikant Kimman.
De fabriek maakte juweeltjes van koetswerk. Rijtuigen in de meest uiteenlopende modellen, van luxueuze calèche tot eenvoudige dogcart.
Toen de automobiel zijn intrede deed maakte Kimman speciale carrosseriën op chassis van merken zoals Lancia, Renault en Cadillac.

In 1919 opende de garage Ed. Kimman & Co. op de Zijlweg 35 in Haarlem.
De oprichters waren Eduard en Joseph, de zonen van Franciscus Johannes Kimman.

Er werd toen geadverteerd met rijwielen (o.a. Humber en Triumph) en de verhuur van luxe automobielen.
Kimman werd importeur van Hudson en Essex.
In 1923 werd geadverteerd met Auburn in de nieuwe showroom aan de Wagenweg 8-10.

RIVA, Amsterdam / Den Haag

RIVA is de afkorting van Reparatie Inrichting van Automobielen.

In 1927 werd een nieuw pand met een showroom, verkoopafdeling, werkplaats met magazijn, reparatieafdeling en stallingsplaatsen gebouwd aan de Overtoom 197 -205 in Amsterdam.

In Het Bouwbedrijf het maandblad voor bouwkunde, techniek en handel, jaargang 4 nummer 14, van 08-07-1927 stond deze beschrijving van het pand.

Grund, Utrecht

De levensgeschiedenis van Frits Grund speelde zich voornamelijk af in Arnhem.
Hij werd geboren in Rotterdam op 22 december 1871, maar groeide op in Arnhem.
Frits Grund was achtereenvolgens wielrenner, rijwielhandelaar en uiteindelijk succesvol autoverkoper, met name van Renaults.

Hart Nibbrig & Greeve, Den Haag / Sassenheim

In het voorjaar van 1924 stichtten de heren Greeve en De Fremery een garagebedrijf, dat gevestigd werd in de Haagse Zaanstraat.
Klik hier voor een publicatie ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de firma.

De eerste klant van het nieuwe bedrijf in Den Haag deed een aanbetaling van 2500 gulden, vertrok in een splinternieuwe Lancia... en is nooit meer
teruggezien. Ondanks die pijnlijke ervaring groeide de firma voorspoedig en ontwikkelde zich tot een van de vooraanstaande importbedrijven van
ons land. Het pand in de Zaanstraat werd spoedig te klein en in de Parkstraat kon een betere behuizing worden gevonden.
De heer De Fremery trok zich uit de zaak terug en zijn plaats werd enkele jaren later ingenomen door de heer Hart Nibbrig.
Als Hart Nibbrig & Greeve — kortweg HNG — werd de onderneming een begrip in de vaderlandse automobiel- en ook motorwereld.
Het was de heer W. Greeve die de zaak tot grote bloei heeft gebracht; tot 1964 was hij met de dagelijkse leiding van HNG belast.
Over zijn wijze van werken, het inspirerende omgaan met de vele medewerkers die er in de loop van de jaren zijn geweest, wordt nu nog gesproken !
In 1928 werd de vertegenwoordiging verkregen van het Franse topmerk Talbot, in 1932 gevolgd door DKW en een jaar later door Alfa Romeo.
Vooral DKW, dat behoorde tot de Auto Union AG, werd een groot succes in Nederland. Niet alleen wat de auto’s betreft, maar ook de motorfietsen
deden het goed. De befaamde DKW RT 98 gaf in de jaren dertig het motorrijden een nieuwe dimensie.

1927 Corinthian Geillustreerd weekblad voor amateursport jrg 4 1927 no 1 07 01 1927 

1929 5 juli Corinthian Geillustreerd weekblad voor amateursport jrg 6 1929 no 27 05 07 1929

Aertnijs, Nijmegen

Noviomagus, de geschiedeniswebsite van Nijmegen (de oudste stad van Nederland) en Autostadnijmegen besteden aandacht aan M.W. Aertnijs.
De eerste auto van Nijmegen reed op de middag van 12 september 1897 over de St. Annastraat Nijmegen in. Het was een Benz Vélo met aan het stuur M.W. Aertnijs, die de automobiel zelf was gaan halen bij de fabrikant in Mannheim. Aertnijs was daarmee de derde autobezitter van Nederland. Hij verkocht zijn Benz een dag later aan bankier Jurgens en begon een autohandel, de allereerste van Nederland.
Op zijn initiatief werd de Nederlandse Automobielclub (NAC) opgericht. Ook zorgde hij dat Nijmegen halteplaats werd van de rally Amsterdam-Parijs in 1898. In 1907 verlegde hij zijn activiteiten naar Utrecht en legde de basis voor de nu nog altijd bestaande importeur Daimler-Chrysler, waartoe ook Mercedes-Benz behoort.

Van der Molen, Groningen

De geschiedenis van de garagebedrijven van Van der Molen wordt uitgebreid beschreven in "De geschiedenis van J.K. van der Molen’s Automobielbedrijf (vanaf 1925) en van de Eerste Noord-Nederlandse Auto Maatschappij/Autozaak ENNAM (1910-1997)", geschreven door H.J.C. Bekenkamp.
Dit boek werd aangeboden ter gelegenheid van de officiële opening van het nieuwe gebouw van Van der Molen Groningen BV op het Molenpark aan het Sontplein 1 in Groningen op woensdag 1 oktober 1997 door burgemeester drs. H.G. Ouwerkerk van de gemeente Groningen

Englebert, Den Haag

Op de Conam site staat veel over importeur en automobielbedrijf Englebert.
Klik hier voor een beschrijving van Englebert als importeur.
Klik hier voor de F.N. Automobielen
Klik hier voor Packard
Klik hier voor de advertenties van Packard vrachtauto's.
Klik hier voor Nash
Klik hier voor de Studebaker-Packard club

Op internet is veel te vinden over Englebert.
Klik hier voor de website over Het Benoordenhout in Den Haag waar Englebert gevestigd was.
Klik hier voor de Wikipedia site.

Bakels, Amsterdam

Klik hier voor stukken over Bakels en Buick advertenties van Bakels die op de Conam site staan.
Verder kan op Bakels gezocht worden op de Conam site.

Klik hier voor een foto van een Buick op de in de stand van Bakels uit Amsterdam met Buick en Chevrolet. RAI van 1924 in Amsterdam.

Van Lent, Heemstede

In het Tijdschrift over de geschiedenis van Heemstede en Bennebroek nr 154 uit 2012 wordt Garagebedrijf Van Lent uitgebreid beschreven op de pagina's 17 t/m 23.
Klik hier voor de PDF.
In dit stuk met als titel "Bijna 100 jaar garage- en automobielbedrijf Van Lent", schrijft Frans Harm dat Kees van Lent in 1907 een fietsenzaak opent aan de Kerklaan 29 in Heemstede.
De rijwielzaak verhuisde in 1910 naar de Raadhuisstraat 88.
Op Raadhuisstraat 63-65 wordt een autogarage gebouwd, die op 15 december 1920 wordt opgeleverd.
Daar werden Amerikanen zoals Chevrolet en Buick verkocht en later ook Vauxhall.
Van Lent heeft ook auto's verhuurd.

ENNAM, Groningen

De heer H.J.C. Bekenkamp schreef het boek "Van der Molen, klaar voor de toekomst", de geschiedenis van J.K. van der Molen's Automobielbedrijf (vanaf 1925) en van de Autozaak ENNAM (1910-1997). Dit boek met 96 pagina's verscheen in 1997 ter gelegenheid van de officiële opening van het nieuwe gebouw van Van der Molen Groningen BV op het Molenpark aan het Sontplein 1 in Groningen.
Met goedvinden van de heer Bekenkamp zijn in dit artikel enkele stukken uit zijn boek overgenomen. Een beknopte samenvatting van het boek staar op de website van Hugo van der Molen.

kaft

Op de website geschiedenisbibliotheekgroningen staat het een en ander geschreven over de N.V. Eerste Noord-Nederlandsche Auto Maatschappij voorheen D. Bakker, afgekort ENNAM.

Derk Bakker begon zijn bedrijf in 1906. Op het terrein van de voormalige stalhouderij Vos aan de Hereweg 32 verkocht Bakker rijwielen en motoren. Ook verhuurde, repareerde en stalde hij er auto’s. De auto’s werden in onderdelen geleverd en ter plekke in elkaar gezet.
Op De Verhalen van Groningen wordt de ENNAM ook beschreven.

Internationale Automobiel Maatschappij, Amsterdam/Den Haag

De Internationale Automobiel Maatschappij (IAM) begon in 1913 in Amsterdam maar ging kort na de oprichting in 1914 naar de Korte Houtstraat 27, Den Haag.
Klik hier voor het stuk over het Excelsior House uit het tijdschrift de Auto uit 1919 dat voor de komst van de IAM in het pand op de hoek van de Scheldestraat en Pletterijkade in Den Haag was gevestigd.

1914 verhuizing

Stam, Soest

Op de website van Stam Groep staat het een en ander geschreven over de geschiedenis van het bedrijf na de oprichting in 1914 door Herman Stam.
De Soester Courant schreef op 7 september uitgebreid over het ontstaan en de groei van Garage Stam.

Louisse, Goes

In Januari 1905 vestigde de heer P. Louisse zich als rijwielhandelaar in Kapelle, waar hij in 1914 een nieuwe zaak betrok.
Op 18 Mei 1926 vestigde de firma Louisse op de Westwal in Goes haar auto- en montage-bedrijf.
Er werden auto’s verkocht van de merken Ford, Buick, Chevrolet en Opel.

Er werden ook Chevrolet trucks verkocht.

Motorhuis - Het Motorhuis, Leiden

Op de website van het Motorhuis Leiden staat dat ‘Het Motorhuis’ in 1919 is begonnen, gevestigd te Leiden. De vier oprichters waren de broers Abraham, Gerard, Hendrik en Jan Boon. In een klein pand aan de Oude Vest 33 maakten zij een voorzichtige start. In 1922 verkregen de drie broers het officiële agentschap van Ford.

Pietersen, Rotterdam

In 1928-1929 bouwde Held’s Autohandel een nieuw pand op de hoek van de Nieuwe Binnenweg-Gouvernestraat in Rotterdam.

In 1932 werd Held overgenomen door de heer Pietersen, die daarvoor bij Tresfon's Autohandel werkzaam was.
Pietersen had diversen vestigingen o.a.:
- Nieuwe Binnenweg 71-77 Rotterdam
- Broersvest 74-76 Schiedam
- Nieuw-Mathenesserstraat 79 in Schiedam
- Waalhaven Zuidzijde 6 Rotterdam

Beschrijvingen van garages in de Conam Bulletins

In de Conam Bulletins zijn heel wat garages beschreven.
Deze zijn verzameld en in een PDF gezet die ruim 200 pagina's omvat.

Klik hier voor de PDF (die wordt in de downloadmap geladen en verschijnt meestal niet direct op het scherm)

N.V. van Zijll's Auto- en Motorhandel, Arnhem


In het tijdschrift De Auto van 1 april 1925 stond het volgende geschreven over Zijll:

Een Nieuw Auto-Paleis te Arnhem.

Nieuwe garages !

O-la-la, schier iedere maand wordt er een in deze druk be-automobiel'de contreien geopend. Er verrijzen zelfs ware auto-paleizen, en gewis maakt te Arnhem het geweldig etablissement van de Fa. Moll, die twee showrooms boven elkaar construeerde, den indruk van een paleis. Meer nog dan aan showrooms doet zichde behoefte gevoelen aan goede garageering. En in het Geldersch Haagje was men, tenminste in ’t hartje der stad, in dit opzicht niet verwend. Totdat men ineens uit den brand was !

HAI, Rijnsburg

De Hollandse Auto Importmaatschappij B.V. (HAI B.V.) is opgericht in1967 door de families van der Marel en van der Klugt.
Van der Marel was een succesvolle autohandel in Wassenaar die o.a. Rambler verkocht.

Jan van der Marel was een medeoprichter van HAI
In de begin jaren importeerde HAI modellen van American Motors zoals de Gremlin, Hornet, Pacer, Matador en Ambassador.
Het eerste jaar worden de auto's nog vanuit een caravan in Wassenaar verkocht, maar een jaar later wordt het bedrijf al naar de Zoeterwoudeseweg in Leiden verplaatst.
Het bedrijf aan de Floralaan in Rijnsburg verkoopt verschillende merken waaronder Jeep, Cadillac, Chrysler en Subaru.

Op de Conam site staan enkele advertenties van HAI.

Gebr. Zoet, Den Haag

BEDRIJFSGESCHIEDENIS

Op de sitehttps://www.zoet.nl/ staat hoe het bedrijf ontstond.

De heer P.G. Zoet start in 1915 zijn kleinschalige handel in nieuwe en gebruikte personenauto's. Al snel bouwde hij een goede naam op. Hij begon in 1921 met het importeren van nieuwe en gebruikte auto's uit de VS. Het begon echt te bloeien toen zijn zonen voor het bedrijf begonnen te werken. Na een eerste expansie binnen Nederland vonden al snel internationale klanten en leveranciers hun weg naar Zoet.

Hessing de Bilt

De basis van de autobedrijven van Hessing werd gelegd in Nederlands-Indië door de gebroeders Hessing:
- Pieter Cornelis Hessing, geboren op 11 mei 1900
- Arie Hessing, geboren op 10 augustus 1913

De gebroeders Hessing adverteerden al vroeg in Indische kranten. De Deli Courant van 14 augustus 1931 meldde de vestiging op 1 september van Hessing & Co’s Automobiel Bedrijf aan de Paleisweg 17 in Medan, Sumatra.
Ook in de Sumatra Post van 22 juli 1932 werd het Reparatie Atelier Hessing in Medan aangeprezen.
Blijkbaar gingen de zaken toen goed omdat al spoedig hulp gezocht werd van een herdershond!
In 1936 vestigde Arie Hessing zich aan de ’s Gravesandsestraat 25 in Utrecht en na de oorlog breidde Hessing uit aan de Utrechtseweg 336-338 in de Bilt. Dit was toen de drukste verkeersader van Nederland.

Garages in Lisse

Als voorbeeld voor garages die er in een stad wordt hier Lisse genoemd.
Fons Alkemade heeft lijsten met garages in Nederland waarin voor Lisse deze garages vermeld staan:

Autohuis Jan Verhoeff, Rotterdam

Tijdens het schrijven van mijn artikel over Omnia, dat in het herfstnummer van het Conam Bulletin werd gepubliceerd, stuitte ik op de naam van Jan Verhoeff. Hij was de man achter Autohuis Verhoeff, een autohandel en garagebedrijf in Rotterdam, waar veel auto’s van het merk Omnia werden verkocht. Reden genoeg om wat dieper in zijn geschiedenis en dat van zijn bedrijf te duiken.

door Rutger Booy

Johannes Jacobus Verhoeff (Jan) werd op 12 maart 1879 geboren in Woerden. Zijn vader was kruidenier. Jan kwam uit een groot gezin, hij had zeven broers en zussen. Een poosje na de geboorte van Jan verhuisde de familie naar Rotterdam. Na zijn schooltijd vond hij zijn eerste baan als slagersknecht bij slagerij Van Run in de Hoogstraat. Een baan waar hij op twee manieren profijt van zou hebben, zowel direct als op latere leeftijd. Jan bezorgde de bestellingen op de fiets en wellicht daardoor raakte hij al vroeg geïnteresseerd in de wielersport. Als negentienjarige begon hij in 1898 als amateur met deelname aan wedstrijden op het grote Haagsche Sportterrein en een paar jaar later, in 1901, werd hij beroepswielrenner. Als lid van de Rotterdamse club Pro Patria was Jan succesvol, hij werd onder andere kampioen van Zuid-Holland, eerst bij de amateurs en later ook bij de beroeps, waardoor hij behoorlijk wat bekendheid kreeg. Hij won de wedstrijd Rotterdam-Utrecht vv, zowel in 1900 als in 1902, en winst in een 24-uurs wedstrijd in Tilburg. In augustus 1902 een mislukte, maar heroïsche poging tot verbetering van Cordangs 100 km.-record en natuurlijk: Parijs-Roubaix in maart 1902, uitgevallen door pech, en Bordeaux - Parijs in mei 1902. In een krantenbericht uit de jaren vijftig valt te lezen dat Jan Verhoeff deze wedstrijd won en daarbij een auto cadeau kreeg. Hij zou daar zo van onder de indruk zijn geraakt dat hij besloot om in de automobielbranche te gaan. Helaas komt de naam van Jan Verhoeff nergens in de uitslagen voor, dus moet de conclusie zijn dat dit bericht een fabeltje is. De oorzaak hiervan was een bericht in De Telegraaf van 29 september 1902, waarin werd geschreven over een bijeenkomst van Pro Patria, waarin onder andere Jan Verhoeff werd gehuldigd vanwege zijn winst in Rotterdam–Utrecht dat jaar en die rit 'de Nederlandsche Bordeaux–Parijs’ werd genoemd.
Maar zijn belangstelling voor de motorwereld zal zeker zijn aangewakkerd door het feit dat de wieler- en motorwereld in die dagen in elkaar overvloeiden. Er waren natuurlijk de wielerraces 'met motorgangmaking’, waaraan Jan vanaf 1903 deelnam, maar tijdens wielerevenementen op wielerbanen werden er ook races gehouden voor motoren en zelfs voor automobielen, zoals tijdens wedstrijden op de baan van Maastricht waar Jan aan deelneemt op april 1901, en die eindigen met 'Automobielrace. Afstand 5 K.M. 25 ronden. 1. Hou Luik.' In 1906 rijdt Jan zowel als wielrenner als motorman: in augustus deelnemer bij wielerwedstrijden op Woudenstein in Rotterdam (zijn laatste), maar dan is hij in de eerste week van juli al deelnemer geweest bij de Automobielweek in Scheveningen.