logo 1
Contactgroep Auto- en Motorrijwiel Historie

van der Valk en Co., Den Haag

In het begin van de jaren dertig kwam de heer F.J.J. van der Valk terug in ons land na een aantal succesvolle jaren in de Oost (Nederlands Oost-Indië).
Hij startte aan de Bezuidenhoutseweg in Den Haag een garagebedrijf, zoals dat destijds heette. Op advies van een aantal zakenrelaties reed hij in 1932 richting Antwerpen (eerst via de pont bij Dordrecht, daarna met de Moerdijk-pont!)
Het was namelijk in de wandeling bekend geworden, dat General Motors Continental een officiële Opel-dealer in Den Haag zocht. Zijn trip heeft destijds grote vruchten afgeworpen. Hij kwam thuis met een dealercontract, waarin onder andere de verplichting stond, dat hij steeds vier viercilinder modellen, twee zescilinder modellen en één vrachtwagenchassis in voorraad moest hebben. Als showroom betrok de heer Van der Valk het pand aan het Scheveningse Veer, hoek Zeestraat.

Het garagebedrijf van Van der Valk aan de BezuidenhoutsewegHet garagebedrijf van Van der Valk aan de Bezuidenhoutseweg

Butzelaar, Apeldoorn

In augustus 1923 begint van G. van Butzelaar (de naam wordt ook regelmatig gespeld met een s als Butselaar) als stalhouder met het verhuren van vrachtwagens van het merk Ford.
Vanaf september 1926 begint het bedrijf ook met de verkoop van benzine middels een elektrisch aangedreven benzinepomp.
In oktober 1935 verplaatst Van Butzelaar zijn verhuurbedrijf van luxe automobielen van Brinklaan 104 naar de garage aan het Stationsplein 3.

Afbeelding 7Nota van garage G. van Butzelaar uit juni 1937

Vanaf 1948 begint Van Butzelaar met de verkoop van de Britse Merken Standard en Triumph en het Amerikaanse De Soto

Afbeelding 8Garage G. van Butzelaar als dealer van Standard en Triumph in 1955

Tussen november 1957 en februari 1962 schakelt Van Butzelaar over op het dealerschap van Morris en MG. Vanaf februari 1962 tot april 1964 is het garagebedrijf nog uitsluitend dealer van Morris.
Daarna schijnt het bedrijf geen officieel dealerschap meer gehad te hebben. In diverse advertenties maakt Van Butzelaar reclame voor diverse occasions.
Eind augustus 1968 begint garage Van Butzelaar in Haaksbergen aan de Kruislandsingel als dealer van het merk Volkswagen onder de naam Van Butzelaar’s Automij. N.V.

Garage Willem H.A. de Vries 1969-circa 1977
In het voorjaar van 1969 wordt het bedrijf aan het Stationsplein 3 overgenomen door Willem H.A. de Vries die verder gaat als dealer van de merken Rover, Triumph en later Vauxhall.

Afbeelding 9Het bedrijf van Willem H.A. de Vries in 1970 als. De vijfde auto van links rechts is een MGB die hij waarschijnlijk in onderhoud had.

Vanaf 1974 schakelt De vries over op wagens van General Motors met als specialisatie Vauxhall.

Afbeelding 10Garage De vries als Vauxhall dealer in 1977.

Het bedrijf sluit haar deuren rond 1977.

Afbeelding 11Het pand aan Stationsplein 3 kort voor de afbraak in 2000.

Tekst: Henk Beijers

Waldner, Apeldoorn

In november 1923 opent garage Waldner haar deuren als handel in rijwielen en motoren. De meeste ruimte in het pand is gereserveerd voor de herstelplaats voor auto’s. Op 4 maart 1924 vraagt The Continental Petroleum Company (Texaco) bij de gemeente Apeldoorn vergunning aan voor het oprichten van een ondergrondse benzinebewaarplaats. Bij de aanvraag wordt vermeld dat de heer H.A. Waldner deze pomp dringend nodig heeft voor de goede uitoefening van zijn bedrijf. In 1927, 1929 en 1931 wordt de opslagplaats verder uitgebreid.

Afbeelding 1De originele tekening van de benzineopslag inrichting bij garage Waldner

In de nieuwe Apeldoornse Courant van 9 januari 1925 adverteert Waldner als agent van het bekende Amerikaanse motormerk Harley Davidson.

Afbeelding 2Garage Waldner rond 1930.

In de vroege avond van 23 oktober 1933 breekt er brand uit in de garage.
Eigenaar B. Waldner weet ter nauwer nood zijn 4 kinderen ongedeerd uit de vuurzee te redden. Na de brand wordt het bedrijf tijdelijk verplaatst naar de garage achter het pand.
In september 1934 opent het moderne hotel Atlanta haar deuren aan het Stationsplein 7. Het garagebedrijf Waldner vindt haar onderkomen op de begane grond van het hotel.

Afbeelding 3Hotel Atlanta met links onder garage Waldner circa 1936

Vanaf 1934 tot en met 1940 is garage Waldner de enige verkoper voor het bekende Duitse auto- en motoren merk DKW.

Afbeelding 4Een nota van Waldner als DKW-dealer uit maart 1940.

Na de oorlogsjaren is Waldner gedurende de jaren 50 dealer van het Franse merk Citroen. In 1960 wordt het Franse merk ingeruild voor de Britse merken Austin en Morris.
In de periode tussen augustus 1963 en augustus 1964 is garage Waldner het betrouwbare dealer- en reparatie adres voor het merk MG.
1963 is ook het jaar waarin hotel Atlanta haar deuren sluit. Vanaf die tijd is het voormalig hotel in gebruik als kantoorruimte.

Stationsplein 7 Garage Ben van den Heuvel 1968-1979
In juni 1968 neemt Ben van den Heuvel de garage aan het Stationsplein 7 over. De garage blijft alleen dealer van het merk Morris.
Gedurende heel het jaar 1971 wordt automobielbedrijf Ben van den Heuvel dealer het merk MG.

Afbeelding 5Garage Ben van den Heuvel in 1971 met rechts een MGB

Tot 1979 bleef Automobielbedrijf Van den Heuvel aan het Stationsplein 7. Daarna verhuisde het bedrijf naar de Molenstraat 92-94

Afbeelding 6Stationsplein 7 vlak voor afbraak in 2000

Tekst: Henk Beijers

Kimman, Haarlem

Kimman werd in Haarlem opgericht door de gebroeders Hendrik Nicolaas Kimman (1856-1925) en Franciscus Johannes (Frans) Kimman (1857-1914) in 1884.
Zij begonnen met het bouwen van exclusieve koetsen.

Op de website Hippo Mobiel Erfgoed staat een uitgebreide beschrijving van rijtuigfabrikant Kimman.
De fabriek maakte juweeltjes van koetswerk. Rijtuigen in de meest uiteenlopende modellen, van luxueuze calèche tot eenvoudige dogcart.
Toen de automobiel zijn intrede deed maakte Kimman speciale carrosseriën op chassis van merken zoals Lancia, Renault en Cadillac.

In 1919 opende de garage Ed. Kimman & Co. op de Zijlweg 35 in Haarlem.
De oprichters waren Eduard en Joseph, de zonen van Franciscus Johannes Kimman.

Er werd toen geadverteerd met rijwielen (o.a. Humber en Triumph) en de verhuur van luxe automobielen.
Kimman werd importeur van Hudson en Essex.
In 1923 werd geadverteerd met Auburn in de nieuwe showroom aan de Wagenweg 8-10.

RIVA, Amsterdam / Den Haag

RIVA is de afkorting van Reparatie Inrichting van Automobielen.

In 1927 werd een nieuw pand met een showroom, verkoopafdeling, werkplaats met magazijn, reparatieafdeling en stallingsplaatsen gebouwd aan de Overtoom 197 -205 in Amsterdam.

In Het Bouwbedrijf het maandblad voor bouwkunde, techniek en handel, jaargang 4 nummer 14, van 08-07-1927 stond deze beschrijving van het pand.

Grund, Utrecht

De levensgeschiedenis van Frits Grund speelde zich voornamelijk af in Arnhem.
Hij werd geboren in Rotterdam op 22 december 1871, maar groeide op in Arnhem.
Frits Grund was achtereenvolgens wielrenner, rijwielhandelaar en uiteindelijk succesvol autoverkoper, met name van Renaults.

Hart Nibbrig & Greeve, Den Haag / Sassenheim

In het voorjaar van 1924 stichtten de heren Greeve en De Fremery een garagebedrijf, dat gevestigd werd in de Haagse Zaanstraat.
Klik hier voor een publicatie ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de firma.

De eerste klant van het nieuwe bedrijf in Den Haag deed een aanbetaling van 2500 gulden, vertrok in een splinternieuwe Lancia... en is nooit meer
teruggezien. Ondanks die pijnlijke ervaring groeide de firma voorspoedig en ontwikkelde zich tot een van de vooraanstaande importbedrijven van
ons land. Het pand in de Zaanstraat werd spoedig te klein en in de Parkstraat kon een betere behuizing worden gevonden.
De heer De Fremery trok zich uit de zaak terug en zijn plaats werd enkele jaren later ingenomen door de heer Hart Nibbrig.
Als Hart Nibbrig & Greeve — kortweg HNG — werd de onderneming een begrip in de vaderlandse automobiel- en ook motorwereld.
Het was de heer W. Greeve die de zaak tot grote bloei heeft gebracht; tot 1964 was hij met de dagelijkse leiding van HNG belast.
Over zijn wijze van werken, het inspirerende omgaan met de vele medewerkers die er in de loop van de jaren zijn geweest, wordt nu nog gesproken !
In 1928 werd de vertegenwoordiging verkregen van het Franse topmerk Talbot, in 1932 gevolgd door DKW en een jaar later door Alfa Romeo.
Vooral DKW, dat behoorde tot de Auto Union AG, werd een groot succes in Nederland. Niet alleen wat de auto’s betreft, maar ook de motorfietsen
deden het goed. De befaamde DKW RT 98 gaf in de jaren dertig het motorrijden een nieuwe dimensie.

1927 Corinthian Geillustreerd weekblad voor amateursport jrg 4 1927 no 1 07 01 1927 

1929 5 juli Corinthian Geillustreerd weekblad voor amateursport jrg 6 1929 no 27 05 07 1929

Aertnijs, Nijmegen

Noviomagus, de geschiedeniswebsite van Nijmegen (de oudste stad van Nederland) en Autostadnijmegen besteden aandacht aan M.W. Aertnijs.
De eerste auto van Nijmegen reed op de middag van 12 september 1897 over de St. Annastraat Nijmegen in. Het was een Benz Vélo met aan het stuur M.W. Aertnijs, die de automobiel zelf was gaan halen bij de fabrikant in Mannheim. Aertnijs was daarmee de derde autobezitter van Nederland. Hij verkocht zijn Benz een dag later aan bankier Jurgens en begon een autohandel, de allereerste van Nederland.
Op zijn initiatief werd de Nederlandse Automobielclub (NAC) opgericht. Ook zorgde hij dat Nijmegen halteplaats werd van de rally Amsterdam-Parijs in 1898. In 1907 verlegde hij zijn activiteiten naar Utrecht en legde de basis voor de nu nog altijd bestaande importeur Daimler-Chrysler, waartoe ook Mercedes-Benz behoort.

Van der Molen, Groningen

De geschiedenis van de garagebedrijven van Van der Molen wordt uitgebreid beschreven in "De geschiedenis van J.K. van der Molen’s Automobielbedrijf (vanaf 1925) en van de Eerste Noord-Nederlandse Auto Maatschappij/Autozaak ENNAM (1910-1997)", geschreven door H.J.C. Bekenkamp.
Dit boek werd aangeboden ter gelegenheid van de officiële opening van het nieuwe gebouw van Van der Molen Groningen BV op het Molenpark aan het Sontplein 1 in Groningen op woensdag 1 oktober 1997 door burgemeester drs. H.G. Ouwerkerk van de gemeente Groningen

Englebert, Den Haag

Op de Conam site staat veel over importeur en automobielbedrijf Englebert.
Klik hier voor een beschrijving van Englebert als importeur.
Klik hier voor de F.N. Automobielen
Klik hier voor Packard
Klik hier voor de advertenties van Packard vrachtauto's.
Klik hier voor Nash
Klik hier voor de Studebaker-Packard club

Op internet is veel te vinden over Englebert.
Klik hier voor de website over Het Benoordenhout in Den Haag waar Englebert gevestigd was.
Klik hier voor de Wikipedia site.

Bakels, Amsterdam

Klik hier voor stukken over Bakels en Buick advertenties van Bakels die op de Conam site staan.
Verder kan op Bakels gezocht worden op de Conam site.

Klik hier voor een foto van een Buick op de in de stand van Bakels uit Amsterdam met Buick en Chevrolet. RAI van 1924 in Amsterdam.

Van Lent, Heemstede

In het Tijdschrift over de geschiedenis van Heemstede en Bennebroek nr 154 uit 2012 wordt Garagebedrijf Van Lent uitgebreid beschreven op de pagina's 17 t/m 23.
Klik hier voor de PDF.
In dit stuk met als titel "Bijna 100 jaar garage- en automobielbedrijf Van Lent", schrijft Frans Harm dat Kees van Lent in 1907 een fietsenzaak opent aan de Kerklaan 29 in Heemstede.
De rijwielzaak verhuisde in 1910 naar de Raadhuisstraat 88.
Op Raadhuisstraat 63-65 wordt een autogarage gebouwd, die op 15 december 1920 wordt opgeleverd.
Daar werden Amerikanen zoals Chevrolet en Buick verkocht en later ook Vauxhall.
Van Lent heeft ook auto's verhuurd.

ENNAM, Groningen


De heer H.J.C. Bekenkamp schreef het boek "Van der Molen, klaar voor de toekomst" , de geschiedenis van J.K. van der Molen's Automobielbedrijf (vanaf 1925) en van de Autozaak ENNAM (1910-1997). Dit boek met 96 pagina's verscheen in 1997 ter gelegenheid van de officiële opening van het nieuwe gebouw van Van der Molen Groningen BV op het Molenpark aan het Sontplein 1 in Groningen.
Met goedvinden van de heer Bekenkamp zijn in dit artikel enkele stukken uit zijn boek overgenomen.
Een beknopte samenvatting van het boek staar op de website van Hugo van der Molen.

kaft

Op de website geschiedenisbibliotheekgroningen staat het een en ander geschreven over de N.V. Eerste Noord-Nederlandsche Auto Maatschappij voorheen D. Bakker, afgekort ENNAM.

Derk Bakker begon zijn bedrijf in 1906. Op het terrein van de voormalige stalhouderij Vos aan de Hereweg 32 verkocht Bakker rijwielen en motoren. Ook verhuurde, repareerde en stalde hij er auto’s.
De auto’s werden in onderdelen geleverd en ter plekke in elkaar gezet.
Op De Verhalen van Groningen wordt de ENNAM ook beschreven.

Internationale Automobiel Maatschappij, Amsterdam/Den Haag

De Internationale Automobiel Maatschappij (IAM) begon in 1913 in Amsterdam maar ging kort na de oprichting in 1914 naar de Korte Houtstraat 27, Den Haag.
Klik hier voor het stuk over het Excelsior House uit het tijdschrift de Auto uit 1919 dat voor de komst van de IAM in het pand op de hoek van de Scheldestraat en Pletterijkade in Den Haag was gevestigd.

1914 verhuizing

Stam, Soest

Op de website van Stam Groep staat het een en ander geschreven over de geschiedenis van het bedrijf na de oprichting in 1914 door Herman Stam.
De Soester Courant schreef op 7 september uitgebreid over het ontstaan en de groei van Garage Stam.

Louisse, Goes

In Januari 1905 vestigde de heer P. Louisse zich als rijwielhandelaar in Kapelle, waar hij in 1914 een nieuwe zaak betrok.
Op 18 Mei 1926 vestigde de firma Louisse op de Westwal in Goes haar auto- en montage-bedrijf.
Er werden auto’s verkocht van de merken Ford, Buick, Chevrolet en Opel.

Er werden ook Chevrolet trucks verkocht.

Motorhuis - Het Motorhuis, Leiden

Op de website van het Motorhuis Leiden staat dat ‘Het Motorhuis’ in 1919 is begonnen, gevestigd te Leiden. De vier oprichters waren de broers Abraham, Gerard, Hendrik en Jan Boon. In een klein pand aan de Oude Vest 33 maakten zij een voorzichtige start. In 1922 verkregen de drie broers het officiële agentschap van Ford.

Pietersen, Rotterdam

In 1928-1929 bouwde Held’s Autohandel een nieuw pand op de hoek van de Nieuwe Binnenweg-Gouvernestraat in Rotterdam.

In 1932 werd Held overgenomen door de heer Pietersen, die daarvoor bij Tresfon's Autohandel werkzaam was.
Pietersen had diversen vestigingen o.a.:
- Nieuwe Binnenweg 71-77 Rotterdam
- Broersvest 74-76 Schiedam
- Nieuw-Mathenesserstraat 79 in Schiedam
- Waalhaven Zuidzijde 6 Rotterdam

Beschrijvingen van garages in de Conam Bulletins

In de Conam Bulletins zijn heel wat garages beschreven.
Deze zijn verzameld en in een PDF gezet die ruim 200 pagina's omvat.

Klik hier voor de PDF (die wordt in de downloadmap geladen en verschijnt meestal niet direct op het scherm)

N.V. van Zijll's Auto- en Motorhandel, Arnhem


In het tijdschrift De Auto van 1 april 1925 stond het volgende geschreven over Zijll:

Een Nieuw Auto-Paleis te Arnhem.

Nieuwe garages !

O-la-la, schier iedere maand wordt er een in deze druk be-automobiel'de contreien geopend. Er verrijzen zelfs ware auto-paleizen, en gewis maakt te Arnhem het geweldig etablissement van de Fa. Moll, die twee showrooms boven elkaar construeerde, den indruk van een paleis. Meer nog dan aan showrooms doet zichde behoefte gevoelen aan goede garageering. En in het Geldersch Haagje was men, tenminste in ’t hartje der stad, in dit opzicht niet verwend. Totdat men ineens uit den brand was !

HAI, Rijnsburg

De Hollandse Auto Importmaatschappij B.V. (HAI B.V.) is opgericht in1967 door de families van der Marel en van der Klugt.
Van der Marel was een succesvolle autohandel in Wassenaar die o.a. Rambler verkocht.

Jan van der Marel was een medeoprichter van HAI
In de begin jaren importeerde HAI modellen van American Motors zoals de Gremlin, Hornet, Pacer, Matador en Ambassador.
Het eerste jaar worden de auto's nog vanuit een caravan in Wassenaar verkocht, maar een jaar later wordt het bedrijf al naar de Zoeterwoudeseweg in Leiden verplaatst.
Het bedrijf aan de Floralaan in Rijnsburg verkoopt verschillende merken waaronder Jeep, Cadillac, Chrysler en Subaru.

Op de Conam site staan enkele advertenties van HAI.

Gebr. Zoet, Den Haag

BEDRIJFSGESCHIEDENIS

Op de sitehttps://www.zoet.nl/ staat hoe het bedrijf ontstond.

De heer P.G. Zoet start in 1915 zijn kleinschalige handel in nieuwe en gebruikte personenauto's. Al snel bouwde hij een goede naam op. Hij begon in 1921 met het importeren van nieuwe en gebruikte auto's uit de VS. Het begon echt te bloeien toen zijn zonen voor het bedrijf begonnen te werken. Na een eerste expansie binnen Nederland vonden al snel internationale klanten en leveranciers hun weg naar Zoet.

Hessing, de Bilt

De basis van de autobedrijven van Hessing werd gelegd in Nederlands-Indië door de gebroeders Hessing:
- Pieter Cornelis Hessing, geboren op 11 mei 1900
- Arie Hessing, geboren op 10 augustus 1913

De gebroeders Hessing adverteerden al vroeg in Indische kranten. De Deli Courant van 14 augustus 1931 meldde de vestiging op 1 september van Hessing & Co’s Automobiel Bedrijf aan de Paleisweg 17 in Medan, Sumatra.
Ook in de Sumatra Post van 22 juli 1932 werd het Reparatie Atelier Hessing in Medan aangeprezen.
Blijkbaar gingen de zaken toen goed omdat al spoedig hulp gezocht werd van een herdershond!
In 1936 vestigde Arie Hessing zich aan de ’s Gravesandsestraat 25 in Utrecht en na de oorlog breidde Hessing uit aan de Utrechtseweg 336-338 in de Bilt. Dit was toen de drukste verkeersader van Nederland.

Garages in Lisse

Als voorbeeld voor garages die er in een stad wordt hier Lisse genoemd.
Fons Alkemade heeft lijsten met garages in Nederland waarin voor Lisse deze garages vermeld staan:

Autohuis Jan Verhoeff, Rotterdam

Tijdens het schrijven van mijn artikel over Omnia, dat in het herfstnummer van het Conam Bulletin werd gepubliceerd, stuitte ik op de naam van Jan Verhoeff. Hij was de man achter Autohuis Verhoeff, een autohandel en garagebedrijf in Rotterdam, waar veel auto’s van het merk Omnia werden verkocht. Reden genoeg om wat dieper in zijn geschiedenis en dat van zijn bedrijf te duiken.

door Rutger Booy

Johannes Jacobus Verhoeff (Jan) werd op 12 maart 1879 geboren in Woerden. Zijn vader was kruidenier. Jan kwam uit een groot gezin, hij had zeven broers en zussen. Een poosje na de geboorte van Jan verhuisde de familie naar Rotterdam. Na zijn schooltijd vond hij zijn eerste baan als slagersknecht bij slagerij Van Run in de Hoogstraat. Een baan waar hij op twee manieren profijt van zou hebben, zowel direct als op latere leeftijd. Jan bezorgde de bestellingen op de fiets en wellicht daardoor raakte hij al vroeg geïnteresseerd in de wielersport. Als negentienjarige begon hij in 1898 als amateur met deelname aan wedstrijden op het grote Haagsche Sportterrein en een paar jaar later, in 1901, werd hij beroepswielrenner. Als lid van de Rotterdamse club Pro Patria was Jan succesvol, hij werd onder andere kampioen van Zuid-Holland, eerst bij de amateurs en later ook bij de beroeps, waardoor hij behoorlijk wat bekendheid kreeg. Hij won de wedstrijd Rotterdam-Utrecht vv, zowel in 1900 als in 1902, en winst in een 24-uurs wedstrijd in Tilburg. In augustus 1902 een mislukte, maar heroïsche poging tot verbetering van Cordangs 100 km.-record en natuurlijk: Parijs-Roubaix in maart 1902, uitgevallen door pech, en Bordeaux - Parijs in mei 1902. In een krantenbericht uit de jaren vijftig valt te lezen dat Jan Verhoeff deze wedstrijd won en daarbij een auto cadeau kreeg. Hij zou daar zo van onder de indruk zijn geraakt dat hij besloot om in de automobielbranche te gaan. Helaas komt de naam van Jan Verhoeff nergens in de uitslagen voor, dus moet de conclusie zijn dat dit bericht een fabeltje is. De oorzaak hiervan was een bericht in De Telegraaf van 29 september 1902, waarin werd geschreven over een bijeenkomst van Pro Patria, waarin onder andere Jan Verhoeff werd gehuldigd vanwege zijn winst in Rotterdam–Utrecht dat jaar en die rit 'de Nederlandsche Bordeaux–Parijs’ werd genoemd.
Maar zijn belangstelling voor de motorwereld zal zeker zijn aangewakkerd door het feit dat de wieler- en motorwereld in die dagen in elkaar overvloeiden. Er waren natuurlijk de wielerraces 'met motorgangmaking’, waaraan Jan vanaf 1903 deelnam, maar tijdens wielerevenementen op wielerbanen werden er ook races gehouden voor motoren en zelfs voor automobielen, zoals tijdens wedstrijden op de baan van Maastricht waar Jan aan deelneemt op april 1901, en die eindigen met 'Automobielrace. Afstand 5 K.M. 25 ronden. 1. Hou Luik.' In 1906 rijdt Jan zowel als wielrenner als motorman: in augustus deelnemer bij wielerwedstrijden op Woudenstein in Rotterdam (zijn laatste), maar dan is hij in de eerste week van juli al deelnemer geweest bij de Automobielweek in Scheveningen.